TELEFON NUMARASI DEĞİŞENLER LÜTFEN HABER VERSİNLER
HABERLER
TARiH
KÖYLE İLGİLİ
YEMEKLER
SÖZLÜK
EVLENENLER
HACCA GİDENLER
ÖLENLER
MÜBADELE EVLİYA ÇELEBİ AYETLERDE MUHACIR MUHACIR KİMDİR İLK GÖÇ EDENLER


EVLİYA ÇELEBİ'nin SELANİK NOTLARI

 


 

                                                                                                  SERFİCE
Serfice kalesinde 24 asker vardır. 1.800 hanedir. 14 mahallesi vardır. 6 mahallesi Müslüman 7 mahallesi sırp bir mahallesi yahudidir. Rakımı 1069 mt dir. Serfice dut ağaçları ile ünlüdür. Evlerin çoğu kiremittir, “Küçük Bursa” olarak bilinir. 6 cami 6 mescidi vardır. II. Beyazıt camii, Debbahhane, Dedeler, Mumcu Ağa camileri meşhurdur. Halveti Tekkesi, 2 okulu, bir hamam bir hanı, 100 dükkanı 7 kilisesi vardır. Yıllık bütçesi 150 akçedir.
                                                                          
                       KARAFERYE
Aliokman çayının kuzey kıyısına yakındır. Selanik’ in kuzey batısında, Selanik sancağının 300 akçelik kalesidir. Evrenos bey fethidir. 4.000 kiremit damlı haneli şehridir. Bekir Efendi Sarayı, Mustafa Efendi Sarayı meşhurdur. 16 Türk, 2 Yahudi, 15 Hıristiyan mahallesi vardır. Hıristiyanları Rum, Biraz Bulgar, Çakazı Sırptır. Yahudileri Karayit Musevileridir. (Türk asıllı Kırım Hazar Musevileridir.) I. Murad, Musa Çelebi, Kazancı Camileri, Kiliseden Çevrilmiştir. Müftü Mehmet Efendi, Emir Çelebi, Çelebi Sinan Bey camileri Osmanlı yapısıdır. 19 Mescid, 3 Medrese, 10 Mektep, 5 Tekke, 5 çifte hamam, 70 Konak hamamı, 3 İmaret, (Çaşnigir bey, Sinan Bey ve Mehmet Bey İmaretleri) 600 Dükkan, 1 Bedesten, 15 Han, 300 Değirmen vardır. 1586 tarihli Sinan bey köprüsü güzeldir. Havlu, Silecek, İpek, Çarşaf, gömleklik gibi dokumaları, vezirlere hediye gider. Nar, Prinç, ve Buğdayı meşhurdur. Meşhur şair Ahi (Benli Hasan) burada yatar. Loziçe, Beşker, Domyat, Öziçe, İnobası, Örenli, Memi Baba Tekkesi, Çarşamba Pazarı köyleri vardı

  SELANİK

Selanik Körfezi’nin üzerinde limandır. Vardar ırmağının az doğusuna düşer. Halkidikya yarımadasının kuzey batı ucundadır. Burası Makedonya’nın güneyidir. Önce Yıldırım Beyazıd fethetmiş, gene bizansa geçtikten sonra II. Murad kesin şekilde almıştır. Rumeli eyaletinde sancak merkezidir. Derya Sancak beylerine (Tümamirallere) verilir. Hassı 280,382 akçadır. Sancakta 31 zeamet (Zeamet: yıllık geliri 20.000 – 99.999 akçe toprak bütünlüğü) ve 262 tımar mevcuttur. (Tımar 20.000 akçeye kadar geliri olan yerlerden alınan toprak vergisi) sancaktan 6.000 asker çıkar. 12.000 gönüllü elde etmek mümkündür. Selanik kadılığı, 500 akça mollalara verilir. 360 manastırlı Aynaroz, Selanik ‘ in kazasıdır. Yürükler üzerinde sancak beyi payesiyle bir emir daha vardır. Selanik’te devamlı şekilde birer oda (Bölük) yeniçeri, cebeci ve topçular bulunur. (Yeniçeri: Paralı yaya asker) (Cebeci: Silah tamir eden ve cepheye gönderen) Bunlar İstanbul’ dan gelir ve bir müddet sonra gene İstanbul’ a gönderilip başka birliklerle değiştirilir. Bu suretle Selanik sancağında her zaman cem’ an 40.000 asker bulunur. Kalesinin çevresi 11.500 arşındır. Büyük kaledir. 150 kule ve 4.000 mazgaldır. Her akşam kalenin 5 ayrı yerinde mehter çalınır. Kaleyi Kanuni Sultan Süleyman, yeniden inşa edercesine tamir ettirmiştir. Kitabesinde 1545 tarihi okunmaktadır. Kalenin dörtte bir kısmı olan Vardar Hisarı, 300 nefer ve yüzlerce topla muhafaza edilir. Esed (Kelemriye) kalesi, Süleyman Han tarafından yapılmış, 150 muhafızlı, 50 arşın yüksekliğinde, uzun mesafeli toplarla teçhiz edilmiştir, bir çok cephane ve zahire mahzeni, Süleyman Han Camii vardır. Hepsi Mimarsinan eseridir. Diğer bir hisar olan Yedikule’ nin kapısı dışında meşhur Selanik Mevlevi-hanesi yer alır. Liman önünde, 500 dükkanlı Mısır Çarşısı, 300 antrepo, 50 keresteci ve 100 debbağ dükkanı, kaleye bitişik Abddürrauf Efendi Camii görülür. Büyük limandır. Selanik körfezi o kadar büyüktür ki  (100 mil uzunluk) 10.000 tekne gelse alır. Lodosa açıktır. Ama demir tutar. Liman derinliği 50 kulaçtır. Her zaman limana gerek Türk, gerek pek çok Avrupa bandırası görmek mümkündür. Tekir, Kaya, Uskumru, Lüfer, boldur.

Şehirde 150 cami ve 150 kadar mescid bulunmaktadır. Ayasofya Camii, en meşhurlarıdır. Kiliseden çevrilmedir. İstanbul Ayasofya’ sına benzer ama, ondan küçüktür. Trabzon Ayasofya’ sı kadardır. 175 x 125 arasındadır. Sol taraftaki kürsü, yeşil somakidendir ve yeryüzünde örneği yoktur. Avlusunda ulu ağaçlar vardır. Eski Cami, Ayasofya Camiinden az büyük 200 x 110 arşındır. Kubbe, 24 mermer sütuna oturtulmuştur. Sultan Camii’nin kubbesi hayret verecek büyüklüktedir. 1.580’ de kiliseden çevrilmiştir. Vezir Cezeri Kasım Paşa Camii en mabedidir. 220x150 somaki sütun üzerine konmuştur. Ala İmaret, Hamza bey, 1644 tarihli Süleyman Paşa, Sinan Paşa, İkilülle, İki Şerefeli, Akça, Sakıye, Kara Ali Bey, Topal, Eski Saray, Davud Paşa, Seyfullah Eski Saray Camileri de seyre değer.

Medrese mektep, tekke ve diğer binaların sayısı pek çoktur. Mevlevi-hane, büyük bir dergah ve Vezir Ekmekçi Zade Ahmed Paşa’ nın hayır eseridir. Vakıfları çok zengindir. (En büyük tarihçisi olması muhtemel bulunan meşhur Müneccimbaşı Ahmed Dede, bu yıllarda bu dergahta yetişmiştir, dergahın kültür seviyesini gösterir) dergah çok güzel bir bahçe içerisindedir. Çarşı hamamları 11 ‘ dir. 3 tanesini II. Bayazıd yaptırmıştır. 300 konakta da hususi hamam bulunmaktadır. Paşa Sarayı, Molla Sarayı, Yahya Ağa Sarayı, Mehmet Ağa Sarayı çok mükemmeldir. 16 büyük tüccar hanının en azametlisi II. Bayazıd’ ın sulu Han’ ıdır. Birkaç kervansaray, 70 han (otel), 64 çeşme, birkaç sebil-hane vardır. II. Bayazıd ve Ekmekçi-zade çeşmeleri meşhurdur. 3.069 dükkan, kagir, kurşun, kubbeli, demir kapılı bir bedesten vardır. Bedestendeki altın ve gümüş şakırtısından insana hayret gelir. Şehirde 300 geniş cadde ve her birinde küçük bir Pazar mevcuttur. 340 meyhane, 20 bozhane, 17 mükemmel kahvehanesi vardır. Her biri saz söz, hanende ve sazende, gazelhan ve meddah, mukallid ve henürbaz doludur. Bilhassa şairler dinlenmeye değer.

48 Türk, 57 Yahudi mahallesidir. Rum ve başka azınlıklarda vardır. Evler birkaç katlı, kiremit damlı, birkaç geniş sofalı müreffeh hane ve konaklar halindedir. Çingene, Avrupalı ve her milletten yabancı görülür. Birkaç konsolos vardır. Selanik, Avrupanın en büyük şehirlerindendir. Çardaklı, Kameriyeli binaları güzeldir. Selanik sancağında 500.000 insan yaşar ve bunun mühim bir kısmı şehirdedir. 300 çalışan Baruthanesi devletin en büyük barut fabrikalarından biridir. Çok değirmen vardır. Türkçe, Rumca, Bulgarca, Yahudice (İspanloyca) birden bilen çok adam vardır. Hekimlerinin ve Cerrahlarının şöhreti büyüktür. Halkı eğlenceye düşkündür ama, sofuları da çoktur. Zengini ve hayır severi boldur.